Delilik, aynı şeyi tekrar tekrar yapıp farklı sonuçlar beklemektir. - Albert Einstein
Kuvvet ve Hareket (9. Sınıf)
 
Kinetik Enerji Hareket
Kuvvet Elektrik Alan
Pozitif Yük Elektromanyetik kuvvet
Tepki kuvveti Zayıf nükleer kuvvet
Kullanıcı Adı:
Parola:
Üye Değilim
 Hareket

  • Alınan yol
  • Hız
  • Konum
  • Sürat
  • Yer değiştirme
  • İvme

  •  

  • Bir otobüste beklerken, kimi zaman, otobüs durduğu halde onun hareket ettiğini sanarız. Bu hangi durumlarda olmaktadır? Neden?

  •  

    Hareket fiziğin temel konularından birisidir. Evrendeki herşey hareket etmektedir. Bu hareketler kimi zaman çok çok yavaş olabilir fakat sonuçta bir hareketlilik her yerde var. Ayakta hiçbirşey yapmadan, hatta kıpırdamadan bile durduğumuzda. Ya da bir yerde otururken. Sizce hareket ediyor muyuz? Bu sorunun cevabı evet. Biz dursak bile dünya döndüğü için dünya ile birlikte hareket ediyoruz. Fakat biz bu hareketi farketmiyoruz bile. Dünya kendi etrafında dönüyor, kendi etrafında dönerken aynı zamanda güne etrafında da dönüyor. Çevremize baktığımız da yürüyen insanlar, uçan kuşlar, bir yerden bir yere giden arabalar gibi bir çok hareket olayına rastlamamız kaçınılmaz.

    Önceden de belirttiğimiz gibi herşey bir şekilde hareket ediyor. Hareket fiziksel bir olaydır ve diğer fiziksel olaylarda olduğu gibi fizik kanunları bu olayda da geçerlidir. "Kuvvet ve hareket" ünitesinin diğer konularında hareketi biraz daha detaylı olarak inceleyecek ve ilgili fizik yasalarından bahsedeceğiz. Bu konuda ise hareket hakkındaki temel kavramlara değineceğiz.

    Şimdi bisikletle yaptığınız bir gezintiyi düşünelim. Siz bisiklet yardımıyla bir yerden bir yere giderken bisikletin konumu size göre değişmez. Veya bisikletin arkasında oturan bir arkadaşınız var ise sizin ve arkadaşınızın arasındaki mesafe hep aynı kalır. Bu olay dünya dönerken sizin onun üstünde durmanız durumuyla aynı. Fakat bisikletiniz ve arkadaşınız yolda beklerken yanınından geçtiğiniz başka bir kişiye göre ondan uzaklaşan bir hareketli durumunda. Bu seyehatte de olduğu gibi hareket her farklı yerlerde ki kişilerce farklı tanımlanabilir. Kimine göre hareketli bir cisim, kimine göre hareketsiz gibi algılanabilir. Kimisine yaklaşabilir, kimisinden uzaklaşabilir. Siz kendi evinizden arkadaşınızın evine giderken, kendi evinizden uzaklaşırsınız. fakat arkadaşınızın evine yaklaşırsınız.

    Hareket tanımlanırken karşımıza çıkan önemli kavramlardan birisi "konum" kavramıdır. Konum bir nesenin başka bir noktaya göre olan mesafesinin ölçüsüdür. Örneğin sizin bisiklet yolculuğunuzda evinizden uzaklığınız sizin eve göre konumunuzu belirler. Konum belirlenirken dikkat etmeniz gereken bir nokta ise konumun vektörel bir büyüklük olduğudur. Yani konumdan bahsederken yönden de bahsetmemiz gerekir.Konum vekötürünü başlangıç noktasından mevcut yere çizilen doğru belirler. Sizin yolculuk sırasında her hangi bir anda ki eve göre konumunuzu evden bulunduğunuz yere doğrusal olarak ölçülen uzaklığınız belirler. Bisikletle çok uzaklara gidip tekrar eve döndüğünüzde sizin konumunuz 0 (sıfır) dır. Bu seyehat sırasında katettiğiniz yol ise "alınan yol" olarak adlandırılır. Siz eve tekrar dönene kadar 1km lik bir yolculuk yapmışsanız bu hareket sırasında "alınan yol" 1km'dir deriz.

    Alınan yol kavramı ile çokça karıştırılan diğer bir kavram ise "yer değiştirme" kavramıdır. Yer değiştirme kavramı da konum gibi vektörel bir büyüklüktür. Yine sizin bisiklet yolculuğunuza dönelim. Diyelim ki bisiklet ile arkadaşınızın evine gitmeye karar verdiniz. Önünüzde iki yol var birisi oldukça uzak diğeri ise kısa yol. Siz hangi yoldan giderseniz gidin arkadaşınızın evine vardığınızda ki yer değiştirmeniz aynıdır. Yer değiştirme ilk konumunuz ile son konumunuz arasındaki farktır. Fakat bu iki durumda farklı olan bir şey var o da "alınan yol". Alınan yol uzun yolda daha fazla olacaktır.

    Bu iki kavram kafanızı biraz karıştırmış olabilir. Eğer çevrenizden örnekler düşünmeye çalışırsanız bu karışıklığı daha kolay aşabilirsiniz. Alınan yol ve yer değiştirme kavramlarını kısaca özetleyelim. Alınan yol skaler bir büyüklük olup hareket eden nesnenin hareketi boyunca gitmiş olduğu mesafenin toplamıdır. Yer değiştirme ise vektörel bir büyüklük olup hareket eden nesnenin ilk konumu ile son konumu arasındaki farktır. Yani ilk noktadan ile son nokta arasındaki doğrusal uzaklıktır.

    Bu temel kavramlardan sonra belirtmemiz gereken diğer bir temel kavram ise "yörünge" kavramı. Hareketlinin izlediği yolun şekline yörünge adı verilir. Eğer hareket bir doğru boyunca gerçekleşiyorsa bu hareketin yörüngesi için "doğrusal hareket" kavramı kullanılır. Biz bu kısımda sadece doğrusal hareket ile ilgileneceğiz.

    Şimdi bisikletinizle gezerken bir yerden bir yere gitmeniz için geçecek sürenin uzun veya kısa olması durumunu düşünelim. Bu durum karşımıza iki yeni kavramı daha çıkarır. Bu kavramlar "sürat" ve "hız" kavramları. Günlük yaşantımız sırasında bu iki kavramı genellikle bir biriyle karıştırırız. Sürat yerine hız, hız yerine sürat kelimelerini kullanırız. Fakat bu iki kavram birbirinden ayrı kavramlardır. Sürat kavramı alınan yol ile orantılı bir kavramdır. Alınan yolu ne kadar kısa sürede alıyorsak süratimiz de o kadar fazla demektir. Bisikletle arkdaşımızın evine 1 saatte gittiğimiz zaman ki süratimiz 2 saatte gittiğimiz zaman olan süratimizden fazladır. Sürat hesaplamak için basit bir formülümüz var: "Alınan yol/toplam süre". Süratte alınan yol gibi skaler bir büyüklük olup yön önemli değildir. Tek önemli olan gittiğimiz yolu toplamda ne kadar sürede almış olduğumuz. Eğer alınan yol 4 km oluyorsa bu durumda süratiniz 4km/1sa = 4 km/sa'dir.

    Süratin aksine hız vektörel bir büyüklüktür. Hız hesaplanırken bizim için önemli alınan yol değil konum değişikliğidir. İlk konum ile son konum arasındaki farkı ne kadar kısa sürede alıyorsak hızımızda o kadar büyük olur. Hız hesaplanırken "(son konum - ilk konum)/toplam süre" formülü kullanılır. Üstte sürati hesapladığımız durumu düşünelim. Eğer arkadaşınızın evi ile bulunduğunuz konum arasındaki fark 2 km ise ve ise siz arkadaşınızın evine 1 saatte varmışsanız hızınız: 2km/1sa = 2km/sa olacaktır. Burada dikkat etmeniz gereken şey hız vektörel bir büyüklük olduğu için yönden de bahsetmenizdir. Örneğin bu durumda arkadaşımın evine doğru 2km/sa hızla gittim diyebilirsiniz. Veya bir uçağın hareketi için uçak batıya doğru 800km/sa hızla hareket ediyor denilebilir. Önceden de belirttiğimiz gibi süratte ise yön önemli değildir.

     


    Günlük hayatta bu kavram nerelerde karsimiza çikmakta?
  • Dünya ve diğer gezegenlerin hareketleri
  • Havada uçan kuşlar
  • Spor dalları
  • Ulaşım araçları
  • Yolculuk, seyahat vs.


  • +Siz de ekleyin+ 
    http://www.kavramsalfizik.com/test.php?konu=0&kategori=41  

  • Yan yana duran iki cisim aynı hıza sahiptir.
  • İki cisimden önde (arkada) bulunan daha hızlıdır (yavaştır).


  • +Siz de ekleyin+ 

  • http://bit.ly/4rvUc0


  • +Siz de ekleyin+ 
       

    Konu Hakkında Ziyaretçilerin Görüşleri
    1 Yazar: msg
    Bu kısıma bu konu hakkındaki yorumlarınızı yazabilirsiniz.
    +Siz de görüslerinizi ekleyin+ 
     
    Toplam Üye Sayisi: 251
    Bugün Üye Olanlar: 0
    Içerik Sayisi: 2
     
    Iletisim – Kullanim Sözlesmesi – Gizlilik Politikasi
    Her hakki saklidir (c) Izinsiz kullanilamaz